Morga? estos la plej mallonga tago de la jaro en mia hejmo. (Kutime jam estas dum la 21a de decembro, tamen ?ifoje ne.) Sed la suno certe iam revenos! Sunon kun simpatia viza?o mi trovis en komputila ludo ?ijare.
Mia bona amiko Till vizitis min kelkajn tagojn anta? pasko. Li donacis al mi la komputilan ludon “Plants vs. Zombies”. Kvankam mi ne tro ?atas modernajn ludojn, foje ekzistas esceptoj.
“Plants vs. Zombies” mi ludis dum unu semajnfino intense, poste dum vesperoj kaj e? pli poste foje. Entute da?ris kelkajn monatojn, ?is mi vere finis ?iun parton, sed la bazon mi sukcesis fari ene de kelkaj tagoj. Kelkajn bildojn mi aldonis al la vikio pri la ludo. Tie mi anka? trovis la sekvan muzikvideon:
?enerale la muziko de la ludo, kiu estas sufi?e diversa de la supra kanto, tre pla?as al mi. La instrumentaj muzika?oj neniam ?enas kaj ?iam agrable kontribuas al la etoso.
Jam ekde jaroj mi turmentas mian amikaron per stulta kanto-parodio, kiun mi vidis e? jarojn pli frue en la televido. Sed da?ris longe, ?is mi trovis la videon en la interreto. La elsendo “Switch” neniam montris pli bonan reludversion!
Sed unue venu la originalo. En mia ?irka?o ?iu konas ?in, tamen pro kompleteco mi menciu ?in:
Fakte mi jam lamentis pri a?ega reludversio de “Poison” en terura teknostilo. Multe preferinda estas kunlaboro kun grupo kiel Boyzone!
“?ar mi ?atas Boyzone!” i?is kutima kantado, kiam dum festoj en mia amikaro eksonas la originalo de Alice Cooper. Ver?ajne multaj e? ne konas la parodion el la malfruaj 1990aj jaroj.
Kio restos en memoro de la jaro 2010 rilate al muziko? En Germanujo tio certe estos la venko ?e la E?rovido-kantokonkurso. Nur unufoje anta?e la Germana kontribuo estis tiom sukcesa: En 1982, kiam Nicole kantis „Ein bisschen Frieden“ („Iom da paco“, en Esperanto surbendigita de Ralph Glomp).
Dum preska? tri jardekoj, Germanoj melankolie memoris tiun unuopan triumfon. ?iujare regis granda ?agreno, ?ar oni ne plu estis sukcesa en tiu – grandparte malserioza, malgrava – evento. Ofte rimarkebla fenomeno estis, ke oni interpretis la donitajn poentojn kiel simpatio-mezurilon de aliaj nacioj. Germanoj, kiuj ?enerale jam havas problemojn kun sia identeco, kompreneble ne povis suverene reagi al tio. La „maldankema“ eksterlando kulpis – kaj ne la Germanoj mem, kiuj ne montras bonan muzikguston, kvankam sendube ekzistas bona germanlingva muziko.
Des pli granda estis la jubilado, kiam Lena Meyer-Landrut venkis kun granda distanco anta? la dua loko. (Harfendemuloj rajtas argumenti, ke principe Dano kaj Usonanino venkis, ?ar ili verkis la kanton kaj la? la regularo oni premias la komponiston, ne la interpreton. Tiam tamen oni devas konsideri, ke Germano verkis la venkan kontribuon por Luksemburgo en la jaro 1972.)
La venko estas des pli ?ojinda, ?ar la sukceso ne venis per pompa spektaklo dum la prezentado, sed per mimimuma. Principe juna plenkreskulino en nigra kostumo kantis. Kaj kiel analizo poste argumentas, ?i ne estas artefarita stelulino, sed natura persono, kiu ?uste ne sekvis la regulojn de la muzikindustrio. Se validas la malnova regulo, ke oni malbone kopias sukcesojn, tiam la proksima estonteco estas sufi?e eltenebla.
Malgra? ?iu simpatio, parodio ne rajtas manki. Kelkaj homoj kritikis, ke la kvalito de la kantado ne estas bona. Fakte min surprizis, kiam Katrin Bauerfeind prezentis ?in en la elsendo de Harald Schmidt, ke ?i havas pli bonan vo?on!
Interese estas, ke la kanto origine nek estis verkita por la konkurso nek estis tiom rapida. La balada versio de Jennifer Braun, kiu atingis la duan lokon en la nacia konkurso por la Germana kontribuo, ver?ajne pli similas al la originalo:
Cetere nek la E?ropan konkurson nek la Germanan anta?ludon mi spektis en la televido. ?efe mi sekvis la raportadon de oslog.tv. Pri ?i mi ekcsiis tra anonco de Lukas Heinser, kiu kune kun Stefan Niggemeier tre interese kaj amuze komentis el Norvegujo. Kiel mi jam skribis aliloke, ?enerale tiu analizo tre pla?is al mi – certe helpis la partopreno de simpatia, fre?a kantistino. Plej grava kritikpunkto de mi estis, ke ili enmetis erojn de pli fruaj kantoj en siajn videojn. Tial ekde la unua elsendo estis forfikulo en miaj oreloj, nome „Viel zu weit“ de Münchener Freiheit (Germana kontribuo el la jaro 1993, sufi?e malsukcesa):
Ekde ?i tiu jaro oni ?iam ligos la nomon „Lena“ al tiu venko. Anta?e mi ?iam pensis pri du aliaj kantoj kun tiu nomo: Unu estas de la grupo Pur kaj mi ?i tie ne enmetas videon, ?ar necesas konservi minimuman muzikan nivelon. La alia estas de BAP el Kolonjo:
Fakte e? ne du monatoj post la venko en Oslo aperis reludversio de Uwu Lena (evidente parodio de „Vuvuzela“). La videon oni produktis en Münster!
Se temas pri kantoj okaze de la piedpilka mond?ampionado en Sudafriko, tamen plej konvinkis min Basta per sia kanto „Gimme Hope Joachim” (Joachim Löw: trejnisto de la Germana teamo) kaj video en la stilo de South Park. Anka? tio estas reludversio respektive parodio. La originalo nomi?as Gimme Hope Joanna ( = Donu al mi esperon, Johannesburgo) kaj estas de Eddy Grant.
Tiu sporta konkurso estis la alia granda evento, kiu restos en la memoro en Germanujo. Anka? tiun mi cetere sekvis sen televidilo. Sufi?is por tio mia nova komputilo kaj elsendado tra interreto.
Jen anekdoto, kiu okazis al mi fine de oktobro: Mi a?dis, ke oni ser?is homojn, kiuj kapablas kanti. ?io okazis nur kelkdek metrojn for, do mi rapide iris tien. Kiel mi eksciis, estis nova varbkampanjo. Thomas D., unu membro de “Die Fantastischen Vier” (ver?ajne la plej grava germanlingva hiphopgrupo), faris reludversion de “Seven Seconds” (origine de Youssou N’Dour kaj Neneh Cherry). La ideo estis, krei duan version, en kiu oni miksas kanto- kaj videosurbendigojn de dekoj da homoj.
E? ekzistis teamoj, kiuj aktive alparolis homojn. Kaj mi renkontis unu el ili. Unufoje oni ludis la refrenon por mi, akompanate de gitaro, unufoje mi ekzercis kaj jam oni surbendigis. Jen la rezulto, la unua video. Beda?rinde la sonkvalito ne estas tro alta. Tial tiu kontribuo ne estis tro ta?ga por eniri la finan videon.
Hejme mi surbendigis duan videon. Tiel la sono estas pli bona (por surbendigo kun mikrofono, kiu anta? 20 jaroj kostis 30 germanajn markojn), sed la videokvalito estas maksimume mezkvalita. Beda?rinde mi ne plu havis tempon por prepari ion pli bonan.
Sed por la unua surbendigo oni donacis al mi la albumon “Kennzeichen D” de Thomas D. – por triminuta muzika aktiveco sen stre?o! Se la enspezado nur estus ?iam tiom facila…
Cetere jam estas la tria projekto kun membro de “Die Fantastischen Vier”, en kiu mi partoprenas. Mi anta?e kreis du remiksojn (Einfach sein kaj MfG).
“In einem kühlen Grunde” estas kanto el la tempo de la Germana romantikeco. Facile penseblas, ke “nur estas folklora?o”. Sed estas imprese, kiom a?tentike la teksto esprimas la sentojn post perdita amo. Forlasi la hejmon por i?i bardo, esti indiferenta al milito kaj batalo, voli morti – ?io ?ajnas pli bone eltenebla ol da?rigi la anta?an vivon.
?e la supra versio mi aparte ?atas, ke ne kantas ?oro, sed unuopa persono. Tio faras multe pli personan, intiman impreson. Krom “Die Gedanken sind frei” (Liberas la pens’), tiu ?i kanto estas unu el miaj plej ?atataj germanlingvaj popolkantoj. Kaj kiel ?iam ?e bona muzika?oj, la teksto da?re havas ion por diri en la nuntempo.
Ekde hodia?, la unuan fojon en mia vivo mi estas civitano de mia naski?urbo Münster. Jam pro la nova lo?ejo indis fari tiun pa?on. La fina konvinka argumento tamen estis nova impo?to kiu ekde 2011 punos ?iun, kiu nur indikas Münster kiel sian “duan lo?lokon”, per aparta impo?to. Kaj krome oni donacis DVD-n al ?iu, kiu registras sin anta? la fino de la jaro.
Krom la jam hiera? menciita komputila ludo “Drakensang”, la gazeto pri komputilaj ludoj anka? enhavis aventuran ludon “La malbono sub la suno”. En ?i oni agas kiel Hercule Poirot, la detektivo. Mi jam finis la ludon, tamen uzis tre bone faritan solvon, ?ar mi ne volis mal?pari tempon per tro da cerbumado. (Ofte tute ne klaras kie oni povas da?rigi la solvadon de puzloj.)
Ne enestas multe da muziko, sed mi sufi?e ?atas du pecojn. La unua estas la ?efa temo:
La alia kreas tre minacan, misteran etoson. ?i eksonas en kaverno. Parto de ?i a?skulteblas en traluda video de la anglalingva versio (ekde 3:00 ?is 4:13). Tiu speco de muziko tute ne estas io elstara; mi tamen ?atas, kiel oni uzas konatajn muzikajn ingrediencojn el filmoj por rekrei la impresojn en alia medio. Interese, kiel funkcias populara kulturo post kiam la konsumantoj alkutimi?is al certaj elementoj.
Mi havas novan lo?ejon. Ekde hodia? mi oficiale tie lo?as, ?ar la kontrakto ekde tiam validas. Hodia? okazis la transdonado de la ?losiloj.
Kial mi entute transloki?is? ?u mi ne estis sufi?e entuziasma pri la anta?a lo?ejo? Jes, sed tio estis en 2004 (la anta??ojo jam fine de 2003), kaj ekde tiam, multaj aferoj ?an?i?is en mia vivo… foje e? tien kaj reen.
Certe necesas ankora? renovigi tiun novan lo?ejon. Sed la unua pa?o al nova (kaj pli bona) vivo estas farita!
Alia afero, kiu lastatempe ?an?i?is: Post dekjara pa?zo mi denove a?etis gazeton pri komputilaj ludoj. La kialo estis la aldonita ludo “Drakensang” – fantazia rolludo kiu bazi?as sur la sistemo “la nigra okulo”. ?i estas tre konata en Germanujo. Ankora? mi ne multe ludis sed kelkaj muzika?oj jam tre pla?as al mi. Interalie min ?iufoje ravas tiu melankolia, preska? iom reva virina kantado. Eble mi e? konas la kantistinon (ne persone, sed muzike)!
Fine de oktobro mi tradukis la klarigojn, kiuj aperos en la KD-kajero, de Esperanto al la germana. Jam en sia unua albumo en 1989 Kajto enmetis akompanajn tekstojn en diversaj lingvoj.
Certe tio nur estas malgranda aktiva?o. Sed mi ofte kritikis malbonajn tradukojn (?u prozajn, ?u poeziajn), kaj nun estis denove bona okazo por montri, ke “se oni estus kontaktinta min, la rezulto estus pli bona” ne estas malplena frazo.
Do, kiu diris, ke mi ne plu povas pozitive influi aferojn en Esperantujo? Foje nur temas pri “koni homojn” a? “scii, kiel kontakti ilin”. Ankora? mankis artisto por la Germana Esperanto-Kongreso en Münster (2011-06-10 ?is 2011-06-13). (La Kuracistoj, mia propra grupo, ludis tie jam en 2008 en Essen.) Mia patro demandis min pri diversaj artistoj, alskribis kelkajn, sed ?is anta? nelonge sen kontentiga rezulto.
Hodia? venis rapidega respondo de JoMo! Kaj estis mi, kiu servis kiel konekta persono inter organizanto kaj artisto. Eble mi nur estas eta rado en la granda ma?ino, sed mi scias, ke mi povas fari diferencon. Kaj tiu sento estas tre kontentiga.
Mi malamas, kiam mi pravas. Tio unue sonas mallogike. ?u ne ?iuj volas jam dekomence ?uste vidi la aferojn? Eble jes, sed mi estas pesimisto rilate al kelkaj aferoj.
Kion mi skribis jam anta? sep jaroj? Muzika Esperantujo alfrontas gravan problemon, se ne iel solvi?as, kiel pagi artistojn, se neniu (a? apena? iu) plu pretas pagi por diskoj.
Nu bone, dum multaj jaroj aferoj ankora? funkciis. Sed nun Vinilkosmo anoncis, ke nur restas mono por produkti du lastajn diskojn. Post 20 jaroj, la muzikeldonejo, kiu estis tiom grava por la evoluo de Esperanto-muziko, ne plu enspezas sufi?e per vendado de kompaktdiskoj.
Ne havas sencon, nun triumfe deklari: “Mi ja ?iam diris tion!” Se mi estus tiom sa?a por anta?vidi ?ion, kial mi ne trovis solvon por eviti tiun okaza?on? Mi skribis mesa?on al Flo por doni mian opinion. Eble ne ?io estas perdita, sed ne eblas simple da?rigi.