Hieraŭ mi jam skribis pri mia ĉijara muzika aktiveco. Antaŭ kelkaj tagoj mi krome denove estis aktiva por Esperanto-muziko. La novaj TTT-paĝoj por Esperanto en Germanujo iom post iom pretiĝas, kaj mia tasko estis, verki bonan enhavon por tiu pri muziko. La adreso estas agrable simpla:
Sed kion enmeti? Mi longe ne sciis. Tiam subite mi kompilis kelkajn ligojn (uzante ankaŭ kelkajn, kiuj tie jam estis), mallongigis la enkondukan tekston al du frazoj (laŭ mi ĉefe gravas la difino kaj la aktiveco de Vinilkosmo – kaj la paĝo jam estis preta!
Mi ne scias, kiom ofte ĝi ŝanĝiĝos. Krome la ligoj povas esti interesaj por esperantlingva publiko – mi ja ĉiam denove spertas, ke eĉ esperantistoj ne scias multon pri Esperanto-muziko. Do jen la nuntempa enhavo de la paĝo:
Esperanto-muziko estas ĉiu speco de muziko kun tekstoj en Esperanto. La diskeldonejo Vinilkosmo specialiĝis pri Esperanto-muziko kaj vendas KDjn kaj MP3-dosierojn.
fontoj en la reto:
interreta radio Varsovia Vento – uzas koncertajn surbendigojn kaj tute novajn pecojn
Antaŭhieraŭ mi skribis pri koncerto en la trinkejo “Heile Welt” en mia hejmurbo Münster. La monata muzikado tie sendube estis unu el la plej gravaj malkovroj, kiujn mi faris en 2012. Bedaŭrinde la 16an de januaro ĉijare mi estis lastfoje. Sed tiu GrooveGipfel (“gruva kulmino”) ankoraŭ donis al mi la ŝancon, montri mian muzikan talenton.
Mi prezentis la unuan strofon de “Ĉu vi pretas!?” de Dolcxamar, improvizis refrenon kun la vorto “GrooveGipfel”, kantis la refrenon de “Bona homo” de Jonny M, “Laŭ la strat’” (origine “Down The Street” de 42), unu strofon kaj la refrenon de “Ne multe pli (kaj tiel plu)” de Stephan Schneider. Krome mi kantis la strofojn de Alpenrap de Erste Allgemeine Verunsicherung kaj la refrenon de Good Times de Chic al la famega basa ripetfrazo. Dum la bando ludis drumenbason, mi kantis la unuan strofon de Sie ist weg kaj la duan de Einfach sein, ambaŭ origine de Die Fantastischen Vier. Plia repado okazis, kiam mi prezentis la unuan strofon de mia propra kanto La premiero. Iam alia muzikisto kantis malrapidan kanton en la franca kaj mi aldonis la frazon “Chissà se stai dormendo” el la samnoma kanto de Jovanotti. Belega vespere, kaj tre bedaŭrinde, ke verŝajne estis la lasta fojo por mi, ĉar nuntempe mi laboras en alia urbo dum la semajno. Sed kiu scias, kion alportos la estonteco? Kaj tiu sperto estis grava paŝo al mia propra muzika evoluo.
La estrino de la trinkejo cetere estis invitinta min al sia naskiĝtagfesto la 25an de decembro kaj al silvestra festado en la trinkejo. Bedaŭrinde mi devis nei ambaŭ, ĉar dum kristnasko mi estis ĉe mia familio kaj dum silvestro mi tradicie ne estas hejme.
Ĉar mi jam menciis strangajn renkontojn inter rokmuziko kaj ŝlagro hieraŭ, mi povas tuŝi la temon de la hodiaŭa tago, nome la Eŭrovido-kantokonkurso. Mi ne ĉiam skribas pri ĝi, sed la partopreno kaj venko de Lordi en 2006 kaj tiu de Lena en 2010 meritis enskribojn. Krome poste mi eltrovis, ke la venka kanto de Ruslana en 2004 estas deca kanto por la Ukraina nova jaro.
Lordi: Hard Rock Hallelujah (2006)
Bedaŭrinde dum la pasintaj tagoj mi legis en la reto pri la konkurso kelkajn tre negativajn komentojn de “esperantistoj” (kiuj tamen ne regis ortografion aŭ n-finaĵojn – tio jam diras ĉion). Reale esperantistoj havas bonajn kialojn, ĝoji pri tiu Eŭropa evento. Nur unu el ili estas, ke Esperanto-artistoj jam kelkfoje aperis en ĝi.
La plej konata ekzemplo estas la iama klavaristino de Dolchamar, kiu estis parto de gajninta grupo Lordi. Tio kompreneble siatempe kreis grandan intereson en Esperantujo kaj pro tio ekzistas Esperanto-traduko de la venka kanto, legebla en artikolo ĉe Libera Folio. En la sama artikolo oni citas Patrik Austin, kiu bonege resumas, kial tute bonas la partopreno de Esperanto-artistoj en tiu konkurso (eĉ se en aliaj grupoj kaj sen kantado en Esperanto): Tio montras, ke Esperantujo havas muzikistojn, kiuj havas sukceson kaj kvaliton ankaŭ ekster Esperantujo.
Pasintan jaron Micke Englund, la leganda gitaristo de Amplifiki, estis parto de grupo, kiu partoprenis en la Sveda nacia konkurso por la partopreno en la Eŭrovido. La grupo sukcesis sufiĉe longe, tamen je la fino devis cedi la lokon al alia (kiu cetere gajnis poste la Eŭropa konkurso).
Thorsten Flinck & Revolutionsorkestern: Jag Reser Mig Igen (2012)
Pri tiu partopreno mi legis sufiĉe ofte en la reto. Sed verŝajne malpli konata estas la fakto, ke ankaŭ la grupo Asorti el Litovujo partoprenis en sia nacia antaŭkonkurso! Mi trovis la videojn hazarde, kiam mi serĉis Asorti-videojn.
Sepa ir „Asorti” – „Money” (2012)
Interese estas, ke krom la drumisto estas la sama ensemblo, kiun mi estis spektinta kelkajn monatojn antaŭe dum la 2a Junulara E-Semajno (JES) en Gdansko (Pollando). Tie mi ankaŭ spertis ilin la unuan fojon kiel dancigan grupon. La funka sono en la videoj estas sufiĉe konvinka, agrabla surprizo, konsiderante ke mi memoras ilin origine ĉefe kiel ŝlagro- kaj popmuzikistojn.
Mi jam rakontis, kiel mi pasintjare regule kantis en la trinkejo “Heile Welt” en mia hejmurbo Münster. Fakte estas mia merito ke, tiel ke la 13an de novembro tie okazis koncerto de la duopo “Schallermann”. Kio okazis? Konatulo vidis ĉe Facebook, ke mi rilatas al la evento GrooveGipfel, telefonis al mi por ekscii pli kaj mem aperis tie kiel nemuzikanta gasto en julio. Lin mi jam aŭskultis kiel muzikiston komence de 2011 dum privata festo, dum la alia muzikisto estis la persono, kiu donis al mi la surbendigon de la pasiono en la sama jaro.
Dum la vespero la trinkejo estis plenplena. La grupo prezentis bonan elekton da kantoj, interalie “Westerland” de Die Ärzte. Kompreneble mi kunkantis, ĉifoje transprenante la duan voĉon. Poste oni diris al mi, ke mia kantado estis tre bona! Schallermann krome prezentis “Take Me Home, Country Roads” en regeoversio (kun rastabukla paruko). Poste ili proponis, ke ankaŭ aliaj muziku, sed mi rezignis pri la oferto, ĉar mi ne volis gitarludi kaj kanti samtempe kaj neniu alia pretis transpreni la gitaron. Inter la neuzita repertuaro, mi vidis plurajn aliajn kantojn de Die Ärzte, kio tre ĝojigis min.
Sed se mi jam mencias Die Ärzte kaj nekutimajn reludversiojn, tiam menciindas alia afero: Antaŭ kelkaj monatoj mi legis artikolon pri la nova albumo de Heino, la famega Germana ŝlagrokantisto. La bloganta advokato Markus Kompa, kiu ankaŭ loĝas en Münster, informis pri tio, ke Heino surbendigis albumon, kiu komplete konsistis el reludversioj. La originaloj estas germanlingvaj kaj ĉiuj pli malpli famaj. Unu kulmino sendube estas la Heino-versio de Junge.
Laŭ muziko kaj kantado la Heino-versio de “Junge” estas tute en ordo, eĉ surprize bona por Heino (kiu montras memironion rilate al la titolbildo de la albumo). Die Ärzte mem ne povas pleni pri la reuzo de sia kanto, des malpli, ĉar ili mem reludis ŝlagron – sen iu indiko de ironio.
Hieraŭ mi skribis pri la unua komuna muzikado de Sebastian kaj mi ekde unu jaro kaj duona. Por realigi, kio jam delonge estis en mia kapo kaj kio konkretiĝis kiel ideo por nova muzikprojekto, ni renkontiĝis la 3an de oktobro (nacia festotago de Germanujo, do libera tago) en Münster. Tute male al la sperto fine de aŭgusto, tiu dua provludado funkciis bonege! Ni apenaŭ devas akordiĝi pri io ajn; ni muzikis kun la sperto de multaj jaroj sub la nomo La Kuracistoj. Nun montriĝis la frukto de multfoja prezentado de kantoj, ekestis la mirinda facileco de rutino.
Ni eĉ havis sufiĉe multajn kantojn por du koncertoj! Kaj ni finis ĉion en nur unu tago.
Mi tute forgesis mencii parton de mia muzika aktiveco en 2012 – eble, ĉar ĝi poste estis kovrita de multe pli granda sukceso! Sed pri tiu lasta mi rakontos alian fojon…
La 31an de aŭgusto, Sebastian (malfrue) festis sian naskiĝtagon en Paderborn. Cetere estis la sama loko kiel antaŭ unu jaro kaj duona – kaj fakte la unua fojo ekde tiu tempo, ke ni denove kune muzikis! Ni prezentis kelkajn kantojn el nia kutima repertuaro kiel La Kuracistoj:
Westerland
Junula amo
La okulvitroj de Buddy Holly
Mi kaj ŝi (origine de Amplifiki)
Jen nia mondo
“Jen nia mondo” estis speciala deziro de Sebastian, ĉar en 2012 estis la 100a naskiĝdatreveno de Woodie Guthrie. Intertempe eĉ ekzistas nova versio de la kanto, pri kiu mi “kunkulpas”… sed ni restis je la originalo.
Tute modeste mi tamen devas konfesi, ke nia muzikado ne estis tro bona. Rimarkeblis la longa paŭzo ekde nia antaŭa fojo sur la scenejo. Sed almenaŭ ni havis agrablan vesperon ĉar ankaŭ aliaj homoj kontribuis muzike (kiel jam dum la pasinta fojo). Krome estis okazo, rakonti pri la daŭra populareco de “Junula amo”, laste spertita dum la Somera Esperanto-Studado (SES) en Nitra (Slovakujo), kaj pri planoj por nova muzikprojekto. Pri la unua paŝo al ĝi mi skribos la sekvan fojon.
Einmal jährlich schreibe ich in meinen beiden Muttersprachen Deutsch und Esperanto eine Rezension. Bisher ging es zweimal um Comics (2003 und 2005), einmal um einen Film (2010) und sonst (2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011 und 2012) über Musik – so auch dieses Jahr.
Unufoje jare mi skribas en miaj du gepatraj lingvoj, la germana kaj Esperanto, recenzon. Ĝis nun dufoje temis pri komiksoj (en 2003 kaj 2005), unufoje pri filmo (en 2010) kaj krome (en 2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011 kaj 2012) pri muziko – ankaŭ ĉijare.
Dek jaroj da blogado en Esperanto (eĉ se mi unue ne nomis tion “blogado”) – kio restas por diri (bela aforismo cetere)? Mia taglibrumado iĝis neregula. Foje dum semajnoj mi skribas preskaŭ ĉiutage, dum sekvas monatoj da silento. La reala vivo vokas kaj estas tute sane, unue sekvi tiun vokon.
La vere bona novaĵo de la pasintaj monatoj estas, ke du aferoj denove funkcias en mia vivo: verkado de samplobazita muziko kaj verkado de kantotekstoj. Ĉar mi ankoraŭ ne skribis pri la lastaj Esperanto-renkontiĝoj, kiujn mi ĉeestis ekde fine de 2012, daŭre restas rakontinda mia plej granda sukceso (en la senco de “la plej granda muzika sukceso de mia ĝisnuna vivo”).
Sed unu temo ne rajtas manki dum la hodiaŭa tago, nome melankolia popmuziko. Tradicie mi skribas pri U2, Persone kaj Inicialoj DC, ĉifoje estas la vico de Keane. Ial la kanto “Spiralling” restis en mia menso, post kiam mi aŭskultis ĝin interalie dum festo en mia amikaro komence de 2009.
Keane: Spiralling
Kompreneble facile percepteblas la simpla recepto, per kiu kapteblas mia ŝato: Melankolia popmuziko, kiu memorigas pri la 1980aj kaj kun bona kantado. Komence de ĉi tiu jaro mi denove aŭskultis la kompletan albumon. Ĉifoje alia kanto kaptis mian atenton.
Keane: You Haven’t Told Me Anything (koncerta versio)
La sintezila melodio de “You Haven’t Told Me Anything” pensigas pri “Computerliebe” de Kraftwerk, kiun Coldplay, alia grupo, kiun mi ege ŝatas, uzis por sia kanto Talk. La elektronika stilo de la Keane-kanto similas al la muziko de Inicialoj DC, des pli en la pli trankvila demoversio.
Keane: You Haven’t Told Me Anything (demoversio)
La etoso de la muzikaĵo bone kongruas al mia propra sinteno nuntempe: Mi nur eltenas min mem en tiu rompita, dubanta stato. Mi havas la impreson, ke nur tiam mi sukcesas fari aŭ krei ion bonan. Bedaŭrinde tio signifas, ke mi devas esti malgaja kaj malcerta pri mi mem por doni belecon al la mondo.
Hodiaŭ antaŭ ekzakte dek jaroj mi komencis tiun ĉi retan taglibron. Nekredeble, kiom rapide la tempo pasis! Mi povus nun longe listigi, kiuj gravaj aferoj okazis en mia vivo (kaj ligi al la enskriboj, se mi tuŝis tiujn temojn), sed ŝajnas iom tede al mi, tiom forte kaj intense rerigardi. Nuntempe ĉefe min okupas mia nuna vivo. Grandparte daŭre validas, kion mi jam skribis dum mia naskiĝtago: Preskaŭ nenio estas en ordo en mia vivo.
La 8an de majo, mi kutime skribas pri du muzikaj temoj: U2 kaj grava sonŝpuro (el filmo kun tempovojaĝo). Ambaŭ mi jam faris antaŭ monato.
Tamen ekzistas ligo inter la hodiaüa temo kaj Star Trek, eĉ se ne rekte al la filmo “First Contact”. Jean-Luc Picard iam mem estis asimilita de la Borgoj – sed poste savita kaj rehumigita. Ne longe poste, li vizitas siajn parencojn sur la tero. Post batalo kun lia frato, revenas la memoroj kaj subite la emocioj superas lin.
Star Trek: The Next Generations – Jean-Luc Picard ploras en la epizodo „Family“
Kiam mi spektis tiun scenon kiel junulo aŭ juna plenkreskulo, ĝi ĉiam ŝajnis iomete embarasa al mi. La inteligenta kaj kapabla kapitano Picard senhalte ploras!
Hodiaŭ, kun la sperto de multaj jaroj, mi vidas la aferon en tute alia lumo: Mi pensas, ke tio estas unu el la plej fortaj momentoj el la serio, ĉar ĝi estas tiom realisma. Ĝi montras, ke Picard estas homo, kaj ke li bezonas tempon, por digesti la terurajn aferojn, kiujn li spertis. Tute prave diras lia frato, ke tio ankoraŭ okupos lin dum longa tempo kaj ke li devos lerni vivi kun ĝi. Mi mem devis longe batali kun mi mem, kiel ĝuste pritrakti miajn emociojn, kaj mi opinias, ke bona sinteno al la propraj emocioj estas unu el la plej sanaj kvalitoj de plenkreskula viro.
Tiu ŝanĝanta percepto estas bonega temo por muzika taglibro. Jam antaŭe mi skribis rekte pri muziko por plenkreskuloj. Fakte jam ekde jaroj mi havas la ideon, skribi pri albumoj aŭ kantoj, kiujn mi ne komprenis aŭ kapablis estimi kiel junulo, sed kiujn mi intertempe ege ŝatas.
En februaro 2012, mi finfine aĉetis la albumon “Graceland” de Paul Simon. Ĝi estas konsiderata klasikaĵo kaj mejlŝtono ne nur en lia verkaro, sed de popmuziko ĝenerale. Eble ĝuste pro tiu rekono mi longe rezistis, okupiĝi pri “Graceland”. Krome laŭ mia memoro la refreno de la titola kanto estis sufiĉe plata. Aliflanke mi ege ekŝatis la kanton “You Can Call Me Al“. Ĝi tuŝas la temojn, kiuj nuntempe gravas por mi. Kiom bela diferenco inter la gaja etoso de la muziko kaj la seriozeco de la teksto! Jam pro tiu unu kanto, indis aĉeti la tutan diskon. Cetere estas jubilea eldono okaze de la 25-jara datreveno de ĝia origina apero, kiu enhavas kelkajn aldonajn kantojn (fruaj aŭ alternativaj versioj de albumaj kantoj) kaj la rakonton, kiel ekestis la kanto “Graceland”. La KD-libreto enhavis longan tekston kaj tiom multajn aldonajn informojn pri la estiĝo de la muziko, ke mi dum monatoj tute ne tuŝis la diskon. Mia kutimo, bone koncentriĝi kaj legi ĉion dum la unua aŭskultado, denove malhelpis al rapida konsumado. Sed kiam mi finfine legis kaj aŭskultis ĉion, mi ege ĝuis tion, ĉar mi multe pli bone komprenis la muzikon kaj kapablis aprezi la tutan verkon. Do ŝajne mia aliro estis la ĝusta por mi.
La unua kuriozaĵo por mi estis, ke Paul Simon faris tion, kion mi mem post longa pensado trovis kiel (eblan, teorian) adekvatan stilon por mi mem. Eĉ se laŭ la enhavo ĝi estas alia, unu ekzemplo estas mia kanto “Al la liberec’“. La ideo por tiu kanto venis al mi dum la Kultura Esperanto-Festivalo (KEF) en Helsinko (Finnlando) en 2005, sen ke mi konsciis pri tio, ke ekzakte tiu koncepto jam ekzistis. Li uzas mondmuzikon, sed kantas melodie per tipa “glata” voĉo de blankulo. Li alparolas temojn (kaj problemojn), kiuj ne estas por aŭ de “la tuta mondo”, sed validaj unue en lia propra vivo kiel mezaĝa viro en okcidentindustria lando. Anstataŭ kanti pri harmonio kaj monda paco, liaj tekstoj de estas plenaj je tristeco – kaj samtempe kun melodio kaj muzika akompano, kiuj havas tute kontraŭan etoson! Tiel Paul Simon povas malferme esprimi siajn sentojn kaj sian tutan malgajecon, sed la mondo ne malakceptas tion aŭ forturnas sin, ĉar la muziko invitas al dancado kaj festado. Per la albumo, Paul Simon bonege difinis, kiun rolon blanka artisto povas transpreni, agnoskante la diversecon de la mondo, kaj samtempe tenante sian propran identecon (kaj muzikan devenon), kontribuante ĝuste per tio. La albumo estas majstroverko, ĉar ĝi funkcias je diversaj niveloj samtempe.
Krom “You Can Call Me Al”, ankaŭ la kanto “Graceland” mem mirinde bone plaĉas al mi. La forta parto certe ne estas en la refeno, sed en la gitarludado en la strofoj. Ĝi donas tre melankolian etoson – ial mi tuj devas pensi pri vojaĝo dum nokto, kaj fakte almenaŭ pri vojaĝo temas la kanto (kaj li mencias “perdi amon” en unu strofo).
Kanto, kiun mi ne konis antaŭe kaj kiu postlasis fortegan impreson, estas “I Know What I Know”. Stile ĝi ege memorigas min pri la kanto “System” de Die Ärzte, mia plej ŝatata kanto de ilia albumo “Geräusch“. Eble la teksto ne rekte redonas tion, sed por mi “I Know What I Know” esprimas la ĝeneralan rakonton de la tuta albumo. Paul Simon kantas pri blanka viro, kiu havas pli ol 30 jarojn kaj perdis ĉiun certecon en sia vivo.
Li ne plu scias, kiu li estas kaj kion fari – perdita viro kun identeco-krizo, kiu konstatas, ke en la mondo ŝajne ne estas loko por homoj kiel li. Kaj ĝuste tial tiu kanto tuŝas min tiom profunde.
Kiel mi jam hieraŭ skribis, hodiaŭ estas interesa dato: Post ekzakte 50 jaroj, la homaro ekhavos la unuan kontakton kun eksterteruloj (laŭ la filmo „First Contact, ankaŭ konata kiel „Star Trek VIII“)!
Pri la sonŝpuro de tiu filmo mi jam skribis kelkfoje iomete. Ekzemple mi tre ŝatas, ke aperas kanto de Roy Orbison en la filmo. La titolan muzikon mi jam surmetis kiel DĴ kadre de tema muziko silvestra balo.
Fine de la pasinta jaro kaj komence de ĉi tiu, mi intense aŭskultis la kompletan sonŝpuron. Tiam mi metis apartan atenton al unuopaj pecoj. Grandan parton de la muziko verkis Jerry Goldsmith, sed kelkaj muzikaĵoj venas de lia filo Joel Goldsmith. Sur la origina eldono de la sonŝpuro aperas malmulta muziko de Joel, sed la kompleta, kiun mi akiris denove tra Intrada, finfine enhavas ĉion.
La sonŝpuro meritas detalan pritrakton en aparta enskribo, sed mi volas mencii unu pecon de Joel Goldsmith, kiu nur aperas en tiu versio kaj kiun mi ofte aŭskultis dum la pasintaj monatoj.
Joel Goldsmith: Battle Watch
Mi tre forte ligas la muzikon al la situacio, en kiu ĝi aperas en la filmo. Tial ĝi ĉiam emocie tre efikas al mi.
En la spacoŝipo Enterprise, oni aŭskultas, kiel la stelofloto estas malvenkanta en batalo kontraŭ la Borgoj